Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası sürücü, sürücü yardımcıları ve yolcular lehine yapılan bir can sigortası türüdür.  Bu sigortada trafik sigortasında olduğu gibi tedavi giderleri ödenmektedir. Ancak burada teminat ödeyen kişi değil lehine teminat ödenen kişiler yararlanır. Lehine teminat ödenen kişiler ise yolcu, sürücü ve sürücü yardımcılarıdır.  Trafik sigortasında sürücünün kusuru miktarınca tazminat ödenmekte iken Ferdi Kaza Koltuk sigortasında sürücünün kusuru aranmaz. Burada sürücü kusursuz olsa bile tazminat ödenir.

ZMSS den farklı olarak Ferdi Kaza Koltuk alacağı icra takibine konu edildiğinde alacak likit olduğundan borçlunun aleyhinde icra inkar tazminatına hükmedilir

Sigorta Hukuku Davaları

Sigortanın Tarafları Kimlerdir?

Trafik sigortası sözleşme hukuku çerçevesinde değerlendirildiğinde üçüncü kişi yararına yapılan sözleşme olarak nitelendirilir. Sözleşmenin tarafları araç işleteni (ruhsat sahibi) ile sigorta şirketleri iken sözleşme üçüncü kişi lehine kurulduğundan trafik kazasında edim, zarara uğrayan üçüncü şahıslara ödenir.

Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Kapsamı

Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ölüm halinde ölüm tazminatı, sakatlık halinde iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderlerini karşılamaktadır. Buna göre ölüm halinde limit kadar maktu; yaralanma halinde ise, yapılan tedavi giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere, sigorta bedelinin ödenmesi gerekmektedir. 

Uyuşmazlık durumunda bunların ispatlanması yeterlidir ve gerçek zararın hesaplatılmasına ihtiyaç duyulmadan, tespiti yapılan miktarların aynen ödenmesi gerekir.

Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Kapsam Dışı Haller

Trafik Sigortasında olduğu gibi Ferdi Kaza Koltuk Sigortasında da manevi tazminatlar teminat dışındadır. Ancak ölüm halinde tazminat hesabı yapılmaksızın poliçe limitinin tamamı zarara uğrayana ödenir. Bununla birlikte Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları uyarınca aşağıdaki nedenlerden birinin sonucunda meydana gelen kazalar sigorta teminatı dışındadır:

  1. Harp veya harp mahiyetindeki harekat, ihtilal, isyan, ayaklanma veya bunlardan doğan iç kargaşalıklar,
  2. Grevlere, lokavt edilmiş işçi hareketlerine, halk hareketlerine kavgalara iştirak,
  3. Cürüm ve cinayet işlemek veya bunlara teşebbüs,
  4. Tehlikede bulunan eşhas ve malları kurtarmak hali müstesna, sigortalının kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunması,
  5. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden doğan sabotaj sonucunda oluşan veya bu eylemleri önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar tarafından yapılan müdahaleler sonucu meydana gelen biyolojik ve/veya kimyasal kirlenme, bulaşma veya zehirlenmeler nedeniyle oluşacak bütün zararlar.
  6. Nükleer rizikolar veya nükleer, biyolojik ve kimyasal silah kullanımı veya nükleer, biyolojik ve kimyasal maddelerin açığa çıkmasına neden olacak her türlü saldırı ve sabotaj,
  7. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve buna bağlı sabotajlara katılmak

Suda boğulmalar, sigortanın şumulüne giren bir kaza neticesinde vuku bulmadığı takdirde sigortadan hariçtir.

Zorunlu Ferdi Koltuk Sigortasına İlişkin Yargıtay Kararları

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 19.02.2001 tarih, 2000/10348.E, 2001/1415.K, Sayılı kararı

………Dava, Zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Otobüs zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası tür itibariyle can sigortası türü olup, rizikonun gerçekleşmesi ile sigortalı ölmüş ise poliçede ölüm halinde ödenecek sigorta bedeli gösterilmiş bulunduğundan ve sigortanın bu bölümü bir meblağ sigortası niteliğinde olduğundan gerçek zarar hesaplamasına girişilmeksizin bu miktarın aynen ödenmesi gerekmektedir. Bu tip sigortalarda sigorta bedeli maktu olup, yargılama yapmayı gerektirmediğinden alacağın likit bir alacak niteliğinde bulunması nedeniyle itirazın iptali davası olarak açıldığı taktirde talep halinde ve sair şartlar oluştuğunda davacılar yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi de mümkündür. Davalı sigorta şirketi vekili icra takibine yaptığı itirazında yasal evrakların tamamlanmadığını ileri sürmüştür. Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları 17. maddede hak sahiplerinin lüzumlu evrakları tevdi etmekle mükellef oldukları düzenlenmiştir. 

 

O halde mahkemece davacıların icra takibinden önce bu madde çerçevesinde mükellefiyetlerini yerine getirip getirmedikleri ve dolayısıyla davalı sigorta şirketinin icra takibine itirazının bu yönden haklılığının bulunup bulunmadığının tespiti ile hasıl olacak sonuca göre icra inkar tazminatı konusunda karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak icra inkar tazminatı isteminin reddi doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 19.02.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi…..’’

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 09.03.2010 tarih, 2008/11820-E, 2010/2587-K sayılı kararı;

‘’……..Karar: Davacılar vekili, müvekkilinin murisinin içinde yolcu olarak bulunduğu otobüsün yapmış olduğu kaza nedeniyle vefat ettiğini, aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının bulunmadığını, bu nedenle davalı fonun tazminattan sorumlu olduğunu ileri sürerek, 80.000 YTL’nin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, kazayı yapan aracın şehirlerarası düzenli yolcu taşımacılığı yapmaması nedeniyle zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yapma zorunluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, kazanın şehirlerarası yolcu taşıması sırasında meydana geldiği ve işletenin zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırması gerektiği halde bunun yapılmadığı, bu nedenle davalı Güvence Hesabının sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA…….