Ceza avukatı, ceza hukuku kapsamındaki uyuşmazlıklarda şüpheli, sanık, mağdur veya müştekiyi soruşturmadan temyize kadar temsil eden avukattır. Ceza hukuku, haksız bir eylemle bir başkasının şahsına ya da malvarlığına verilen zararı devletin yasalarla cezalandırdığı kurallar bütününü ifade eder. Bu kurallar, Türk Ceza Kanunu'nda yer alır. Yargılamanın usulü ise Ceza Muhakemesi Kanunu çerçevesinde yürür.
Ceza yargılamasında bireyin özgürlüğü etki altında olduğu için usul kurallarının doğru işletilmesi gerekir. Anayasa'nın 36. maddesi, herkesin meşru vasıta ve yollardan yararlanarak yargı önünde iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğunu güvence altına alır. Soruşturmanın ilk saatinde verilen bir ifade, süresinde yapılmayan bir itiraz ya da zamanında sunulmayan bir delil, ilerleyen aşamalarda telafisi güç sonuçlar doğurur. Bu nedenle ceza sürecine giren tarafların hukuki desteği erken aşamada alması önemlidir.
- Hızlı geri dönüş
- Ankara / Çankaya
Sizinle İletişime Geçelim
Size en uygun olanı seçin, dilerseniz yazın dilerseniz arayın.
Ceza Avukatı Nedir?
Ceza avukatı, ceza hukukunun konusuna giren işlerde faaliyet gösteren, şüpheli ve sanığı müdafi, mağdur ve katılanı vekil sıfatıyla temsil eden avukattır. Türk hukukunda avukatlık mesleğinde resmi bir branşlaşma bulunmaz; bu kavram, ceza davalarında yoğunlaşan avukatları tanımlar.
Avukatlık Kanunu uyarınca bir avukat her türlü davada müvekkilini temsil etmeye yetkilidir. Ancak uygulamada avukatlar, deneyim kazandıkları alanlarda yoğunlaşabilirler. Bunun sonucunda ceza davalarına bakan avukatlar için ceza avukatı, ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren dosyalarda çalışanlar için ise ağır ceza avukatı kavramı ortaya çıkmıştır.
Ceza muhakemesinde avukatın sıfatı, temsil ettiği tarafa göre değişir. Şüpheli veya sanığı savunan avukata müdafi, suçtan zarar gören mağdur veya katılanı temsil eden avukata ise vekil denir. Her iki durumda da avukat, müvekkilinin haklarını yasal çerçevede korur ve süreci yönetir.
Ceza Avukatı Ne İş Yapar?
Ceza avukatı, müvekkilinin ceza hukukuyla ilgili sorunlarını çözmek için soruşturma, kovuşturma, istinaf ve temyiz aşamalarında hukuki temsil sağlar. Delil toplar, itirazları hazırlar, duruşmaları takip eder ve müvekkilini süreç boyunca bilgilendirir.
Soruşturma evresi, suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen aşamayı ifade eder. Bu evrede avukat, şüpheli müvekkili için takipsizlik kararı talep eder ya da müşteki müvekkili için kamu davası açılmasını ister. Tarafların bu aşamada verdiği ifadeler ve sunduğu deliller, yargılamanın zeminini oluşturur.
Kovuşturma evresi, iddianamenin kabulüyle başlar ve hükmün kesinleşmesine kadar sürer. Avukat, sanık müvekkili için beraat, müşteki müvekkili için failin cezalandırılmasını talep eder. Duruşmaları takip eder, lehe olan delilleri sunar ve tanıkları sorgular.
Ceza avukatının yürüttüğü başlıca çalışmalar şu şekilde sıralanabilir:
- Ağır ceza, asliye ceza ve özel yetkili ceza mahkemelerinde müdafilik veya vekillik yapar.
- Cezaevindeki tutuklu müvekkilleriyle görüşür ve tutukluluk kararına itiraz eder.
- Adli kontrol kararlarına ve gözaltına alma kararlarına itiraz eder.
- Savcılık soruşturmasında ve ifade sırasında müvekkilinin yanında hazır bulunur.
- İstinaf, temyiz ve karar düzeltme yollarına başvurur.
- Hakkı ihlal edilen müvekkili için suç duyurusu dilekçesi hazırlar.
- Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ve gereken hallerde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru yapar.
- Müvekkilini süreç ve olası sonuçlar hakkında bilgilendirir.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 149. maddesi uyarınca şüpheli veya sanık, birden fazla müdafinin yardımından yararlanabilir. Soruşturma aşamasında ifade almada en çok üç avukat hazır bulunabilir.
Ceza Avukatı Hangi Davalara Bakar?
Ceza avukatı, ağır ceza ve asliye ceza mahkemelerinin görev alanına giren tüm suç tiplerinde müvekkilini temsil eder. Görevli mahkeme, suçun kanunda öngörülen ceza üst sınırına göre belirlenir. On yıldan fazla hapis gerektiren suçlar, ağır ceza mahkemesinde görülür.
Görevli mahkemenin belirlenmesinde temel ölçüt, suçun cezasının üst sınırıdır. 5235 sayılı Kanun‘un 14. maddesi uyarınca belirleme yapılırken ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmez. Aşağıdaki tabloda, iki ceza mahkemesinin görev ayrımı yer almaktadır.
Karşılaştırma | Ağır Ceza Mahkemesi | Asliye Ceza Mahkemesi |
Ceza ağırlığı | Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve üst sınırı on yıldan fazla hapis | Ağır cezanın görevine girmeyen, on yıla kadar hapis gerektiren suçlar |
Örnek suçlar | Kasten öldürme, yağma, nitelikli dolandırıcılık, uyuşturucu ticareti, örgüt suçları | Hakaret, tehdit, hırsızlık, taksirle yaralama, dolandırıcılık |
Heyet yapısı | Bir başkan ve iki üye | Tek hâkim |
Ağır ceza avukatının takip ettiği, ağır ceza mahkemesinin görevine giren bazı suçlar şunlardır:
- Kasten öldürme ve ağırlaştırılmış kasten öldürme
- Yağma ve nitelikli yağma
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti ve imalatı
- Nitelikli dolandırıcılık, zimmet, irtikâp ve rüşvet
- Resmî belgede sahtecilik ve hileli iflas
- Silahlı örgüt kurma, yönetme ve üyelik ile terörle bağlantılı suçlar
- Anayasal düzene, devlet güvenliğine ve millî savunmaya karşı suçlar
Ceza avukatının asliye ceza mahkemesinde temsil ettiği suçlardan bazıları şunlardır:
- Kasten yaralama ve taksirle yaralama
- Tehdit, şantaj ve hakaret
- Hırsızlık, mala zarar verme ve güveni kötüye kullanma
- Cinsel taciz ve konut dokunulmazlığının ihlali
- Özel hayatın gizliliğini ihlal ve iftira
Soruşturma evresinde verilmesi gereken tutuklama, adli kontrol, arama ve el koyma kararları ise sulh ceza hâkimliği tarafından verilir. 2014 yılında sulh ceza mahkemeleri kaldırılmış ve yerine sulh ceza hâkimlikleri kurulmuştur. Sulh ceza hâkimliği dava görmez; soruşturma aşamasındaki kararları verir ve bu kararlara yapılan itirazları inceler. Bunların yanında çocuk mahkemesi, çocuk ağır ceza mahkemesi, icra ceza mahkemesi ile fikrî ve sınai haklar ceza mahkemesi gibi özel yetkili mahkemeler de belirli dosyalara bakar.
Askeri Ceza Avukatı ve Askeri Suçlarda Yargılama
Askeri ceza avukatı, asker kişilerin askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili işledikleri suçlarda ve askeri suçlarda hukuki temsil sağlayan avukattır. 2017 yılında yapılan anayasa değişikliğiyle askeri mahkemeler barış döneminde kaldırılmıştır. Bu tarihten sonra Askeri Ceza Kanunu kapsamındaki suçlar, suçun ağırlığına göre asliye ceza veya ağır ceza mahkemelerinde görülür.
Askeri ceza avukatının takip ettiği askeri suçlardan bazıları şunlardır:
- Firar ve yabancı memlekete firar
- Emre itaatsizlikte ısrar
- Üste ve amire hakaret
- Nöbet yerini ya da görev yerini terk etme
- Askeri eşyaya zarar verme ve hizmet suçları
Disiplin cezalarına karşı açılan iptal davaları ise idare mahkemesinin görev alanındadır. Aynı eylemden hem cezai hem idari sürecin doğması halinde iki yargı kolu ayrı ayrı yürür. Asker kişiler tarafından ülke sınırları dışında işlenen askeri suçlara ise Ankara mahkemeleri bakar.
Ceza Hukukunun Temel İlkeleri
Ceza hukuku, bireyin özgürlüğünü koruyan temel ilkelere dayanır. Bu ilkeler, hem yargılamanın adil yürümesini hem de sanığın haklarının güvence altına alınmasını sağlar. Ceza hukukunun asıl amacı, suç karşısında faili cezalandırmanın yanında, cezalandırılan kişiyi ıslah ederek topluma yeniden kazandırmaktır.
Bir ceza avukatının savunmasında dayandığı temel ilkeler şunlardır:
- Kanunda açıkça tanımlanmayan bir eylem, haksız olsa dahi suç sayılmaz ve cezalandırılamaz.
- Sanığın aleyhine olan yasa, geçmişte işlenen bir suça uygulanmaz.
- Fail yalnızca kusuru oranında cezalandırılır; kusursuz eylemden ceza doğmaz.
- Hakkında dava açılmayan bir kişi ya da olay için yargılama yapılamaz.
- Mahkeme, maddi gerçeğe ulaşmak için lehe ve aleyhe tüm delilleri toplar.
- Suçu kuşkuya yer bırakmayacak kesinlikte ispatlanamayan sanık, şüpheden yararlanır.
Soruşturma Aşamasında Şüphelinin Hakları
Gözaltı süresi, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 91. maddesi uyarınca yakalama anından itibaren kural olarak yirmi dört saati geçemez. Toplu olarak işlenen suçlarda süre, Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle dört güne kadar uzatılabilir. Kişinin en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmesi için gereken süre, bu sürenin dışındadır ve on iki saati aşamaz.
Şüpheli, ifade vermeden önce müdafi yardımından yararlanma hakkına sahiptir. Kanunun 154. maddesi, şüphelinin vekaletname aranmaksızın müdafiyle her zaman ve başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşmesini güvence altına alır. Müdafi hazır bulunmadan kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınmaz.
Şüpheliye susma hakkı ile kendisini suçlayan beyanda bulunmaya zorlanamayacağı bildirilir. Susmak, suçun kabulü anlamına gelmez ve aleyhe delil olarak kullanılamaz. Terör ve örgüt suçları gibi istisnai hallerde müdafiyle görüşme hakkı hâkim kararıyla yirmi dört saat kısıtlanabilir; ancak bu süre içinde ifade alınamaz.
Tutukluluk ve Azami Tutukluluk Süreleri
Tutuklama, kuvvetli suç şüphesinin ve kaçma ya da delil karartma gibi bir tutuklama nedeninin bulunması halinde başvurulan bir koruma tedbiridir. Tutuklama kararına karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. Tutuklama yerine, imza yükümlülüğü ya da yurt dışı çıkış yasağı gibi adli kontrol tedbirlerinin uygulanması da talep edilebilir.
Azami tutukluluk süreleri, bir ceza avukatının süreç boyunca izlediği başlıca konulardandır ve şu şekilde belirlenmiştir:
- Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde süre en çok bir yıldır; zorunlu hallerde altı ay uzatılabilir.
- Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde süre en çok iki yıldır; uzatmayla birlikte toplam beş yılı geçemez.
- Devlete karşı suçlar ile terör suçlarında uzatma süresi daha uzun tutulur ve toplam süre yedi yıla kadar çıkabilir.
- Süreler, on beş yaşını doldurmamış çocuklar için yarı, on sekiz yaşını doldurmamış çocuklar için dörtte üç oranında uygulanır.
Uzatma kararları, Cumhuriyet savcısının, şüpheli veya sanık ile müdafinin görüşleri alındıktan sonra verilir. Azami süre dolmasa dahi tutukluluğun koşulları ortadan kalktığında tedbirin kaldırılması gerekir.
Delil Değerlendirmesi ve Savunma Stratejisi
Ağır ceza dosyaları çoğunlukla salt tanık beyanına değil, teknik delillere dayanır. HTS kayıtları, dijital iz incelemeleri, adli bilişim ve adli tıp raporları bu delillerin başında gelir. Hukuka aykırı biçimde elde edilen deliller dosyadan dışlanabilir; ancak itirazın zamanlaması sonucu etkiler.
Etkin bir savunma, delilin elde ediliş usulünü, suçun hukuki nitelendirmesini ve tutukluluk gerekçelerini ayrı ayrı ele alır. Örgüt üyeliği ile iltisak ya da kasten öldürme ile olası kast arasındaki sınır, ceza miktarında fark yaratır. Bu ayrımların soruşturma aşamasında tartışmaya açılması, savunmanın araçlarından biridir.
Ceza Davası Ne Kadar Sürer?
Ceza davalarının süresi için kesin bir tarih vermek mümkün değildir; çünkü her dosya farklı özellikler taşır. Dosyadaki sanık ve mağdur sayısı, delil durumu ve mahkemenin iş yoğunluğu süreyi etkiler. Anayasa’nın 141. maddesi, davaların mümkün olan süratle sonuçlandırılmasını yargının görevi olarak belirler.
Yargıda hedef süre uygulamasına geçilmiştir. Ağır ceza ve asliye ceza mahkemesinde görülen davaların genel olarak 300 ile 390 gün arasında sonuçlandırılması hedeflenir. Dosyanın kapsamına göre soruşturmadan temyize kadar toplam süreç iki yıldan yedi yıla kadar uzayabilir.
Ceza yargılaması sonunda verilen karara karşı istinaf yoluna, kararın tefhim ya da tebliğinden itibaren yedi gün içinde başvurulur. Bu sürenin kaçırılması, geri dönüşü olmayan hak kaybına yol açar. Bu nedenle kanun yolu sürelerinin takibi, sürecin belirleyici aşamalarından biridir.
En İyi Ceza Avukatı Nasıl Değerlendirilir?
Avukatlık mesleğinde her avukat, üstlendiği işi meslek ilkeleri gereği özenle yürütmekle yükümlüdür. Bir avukatın diğerlerinden üstün olarak nitelenmesi ise kişiden kişiye değişen öznel bir değerlendirmedir. Bir müvekkilin olumlu bulduğu avukatı, başka bir müvekkil farklı ölçütlerle değerlendirebilir.
Bir ceza avukatının değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulan ölçütlerden bazıları şunlardır:
- Baroya kayıtlı olması ve meslek etiğine bağlılığı
- Ceza dosyalarındaki fiili duruşma ve dava deneyimi
- Teknik delilleri değerlendirebilme kapasitesi
- Süreç hakkında düzenli ve açık bilgilendirme
- Ücretin baştan yazılı olarak belirlenmesi
Ceza Avukatı Ücretleri Nasıl Belirlenir?
Ceza avukatı ücretleri davadan davaya ve işin niteliğine göre değişir. Davanın hangi aşamada olduğu, suçun vasfı, dosyadaki taraf sayısı ve müvekkilin tutuklu olup olmaması ücreti etkiler. Ücret belirlenirken baronun asgari ücret tarifesi esas alınır ve bu tarifenin altında ücret kararlaştırılamaz.
Ücretin bir kısmı peşin, kalanı dava aşamalarına bağlı olarak taksitle düzenlenebilir. Maddi imkanı bulunmayan kişiler, koşulları sağladıkları takdirde baro adli yardım bürolarından ücretsiz hukuki destek alabilir. Zorunlu müdafilik kapsamına giren suçlarda ise mahkeme kendiliğinden bir müdafi görevlendirir.
Ankara’da Ceza Avukatı Desteği
Ceza yargılaması, özgürlük ile tutukluluk kararını belirleyen bir süreçtir. Soruşturmanın ilk dönemlerinde atılan adımlar, ilerleyen aylarda dosyanın seyrini etkileyebilir. Bu nedenle sürecin, ceza hukukuna ve güncel içtihada hakim bir avukatla yürütülmesi önem taşır.
Ankara ağır ceza avukatı, üst mahkeme süreçlerinin ve emsal karar takibinin yürütüldüğü bir ortamda dosyanın bütününü izler. Ceza avukatı Ankara arayışındaki bireyler için sürecin soruşturmadan temyize kadar bütünlük içinde yönetilmesi önemlidir. Ceza sürecine ilişkin bir sorunla karşılaşan ya da süreç başlamadan önce hukuki değerlendirme almak isteyen kişiler, büromuzla ile iletişime geçebilirler.
Ceza Avukatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Ceza Avukatı Tutmak Zorunlu Mudur?
Kural olarak her birey savunmasını avukatsız yapabilir. Ancak Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 150. maddesi, alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda, on sekiz yaşından küçüklerde ve kendini savunamayacak durumdaki kişilerde zorunlu müdafi görevlendirilmesini öngörür.
Vekaletname Olmadan Ceza Dosyası İncelenebilir mi?
Ceza avukatı, soruşturma aşamasında vekaletname olmaksızın dosyayı inceleyebilir. Kovuşturma aşamasında ise vekaletname ibrazı gerekir. Dosyada gizlilik kararı bulunuyorsa vekaletname sunulsa dahi inceleme talebi reddedilebilir.
Ceza Davasında Birden Fazla Avukat Tutulabilir mi?
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 149. maddesi uyarınca şüpheli veya sanık, birden fazla müdafinin yardımından yararlanabilir. Soruşturma aşamasında ifade almada en çok üç avukat hazır bulunabilir. Örgüt faaliyeti kapsamındaki kovuşturmalarda da duruşmada en çok üç avukat bulunabilir.
Ağır Ceza Davası Ne Kadar Sürer?
Ağır ceza davasının süresi dosyanın kapsamına göre değişir. Sanık sayısı, delil durumu ve bilirkişi incelemesinin gerekliliği süreyi etkiler. Soruşturmadan temyize kadar toplam süreç, ortalama iki yıldan yedi yıla kadar uzayabilir.