İnfaz Hesaplama

İnfaz Hesaplama Nedir?

İnfaz hesaplama, hapis cezasına mahkûm olan kişinin koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve bihakkın tahliye tarihlerinin belirlenmesi işlemidir. Ceza süresinin güne çevrilmesi, suç türüne göre koşullu salıverilme oranının uygulanması ve mahsup edilecek sürelerin düşülmesi yoluyla hesaplama yapılır.

Bu işlemin hukuki literatürdeki adı müddetname hesaplama, halk arasındaki karşılığı ise yatar infaz hesaplama olarak geçer. Tüm hesaplamalar, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun hükümlerine dayanır. Ceza infaz hesaplama sonucunda ortaya çıkan resmi belgeyi infaz savcılığı düzenler; bu belge müddetname olarak adlandırılır.

İnfaz aşaması, cezanın kesinleşmesiyle başlar ve bihakkın tahliye tarihiyle sona erer. Kesinleşmemiş hiçbir mahkûmiyet kararı infaz edilemez. İlam kesinleştikten sonra yargılamanın yapıldığı yerdeki infaz, Cumhuriyet savcılığına gönderilir.

İnfaz Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Cezanın güne çevrilmesi, suç tarihine göre koşullu salıverilme oranının belirlenmesi, bu oran uygulanıp mahsup sürelerinin düşülmesi ve kalan kısmın denetimli serbestlik ile tamamlanması yoluyla infaz hesaplaması yapılır.

İnfaz süresi hesaplama işlemi sırasında izlenen adımlar şunlardır:

• Kesinleşen ceza miktarının yıl, ay ve gün olarak güne çevrilmesi
• Suç tarihine ve suç türüne göre koşullu salıverilme oranının belirlenmesi
• Tutukluluk ve gözaltı sürelerinin (mahsup) cezadan düşülmesi
• Koşullu salıverilmeye kalan sürenin denetimli serbestlik tedbiri ile değerlendirilmesi
• Açık ve kapalı ceza infaz kurumunda geçirilecek sürelerin ayrıştırılması

Süreler güne çevrilirken bir yıl 365 gün, bir ay 30 gün olarak hesaplanır (TCK md. 61/6). Koşullu salıverilmede her zaman hükümlünün lehine olan kanun uygulanır. Bu nedenle suç tarihinin doğru belirlenmesi, güncel infaz hesaplama yapılabilmesinin koşuludur.

Koşullu Salıverilme ve Denetimli Serbestlik

Koşullu salıverilme, cezasının belirli bir oranını iyi halli olarak çeken hükümlünün, kalan süreyi cezaevi dışında geçirmesine olanak tanır. 7242 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrasında süreli hapis cezalarında genel koşullu salıverilme oranı 1/2 olarak uygulanır. Yani istisna suçlar dışında hükümlü, cezasının yarısını infaz kurumunda çektiğinde koşullu salıverilmeden yararlanabilir.

Denetimli serbestlik, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi halli hükümlünün, bu süreyi belirli yükümlülükler altında toplum içinde geçirmesidir. Suç tarihi 30.03.2020 sonrası olan dosyalarda denetimli serbestlik süresi kural olarak bir yıldır.

04.06.2025 tarihli 7550 sayılı Kanun ile önemli bir şart eklendi. Bu tarihten sonra işlenen suçlarda hükümlü, koşullu salıverilmesine kadar cezaevinde geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ve her halde en az beş günü infaz kurumunda geçirmelidir. Bu düzenleme, halk arasında girdi-çıktı olarak bilinen uygulamaya son verdi.

Suç Türüne Göre İnfaz Oranları

İnfaz hesaplamasının sonucunu en çok etkileyen unsur, hükmün dayandığı TCK maddesidir. Cinsel suçlarda infaz hesaplama, uyuşturucu suçları veya terör suçlarında infaz hesaplama, adi suçlardan farklı oranlara tabidir. Suç türüne göre koşullu salıverilme oranları aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır.

Tablodaki denetimli serbestlik süreleri suç tarihi 30.03.2020 sonrası olan dosyalar içindir. Bu tarihten önce işlenen istisna dışı suçlarda denetimli serbestlik süresi üç yıla, 0-6 yaş çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile 70 yaşını bitirmiş hükümlülerde dört yıla kadar uygulanabilir.

Mükerrirlere Özgü İnfaz Rejiminde Hesaplama

Daha önce kesinleşmiş bir mahkûmiyeti bulunan kişinin yeni bir suç işlemesi tekerrür sayılır. Tekerrür infaz hesaplama yapılırken koşullu salıverilme oranı genel kuraldan farklı belirlenir. Mükerrirlere özgü infaz rejimi hesaplama, birinci ve ikinci tekerrür için ayrı kurallara tabidir.

1 kez mükerrirlere özgü infaz rejimi hesaplama açısından koşullu salıverilme oranı, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun md. 108/1 uyarınca 2/3 olarak uygulanır. Denetimli serbestlik süresi ise köken suça göre bir yıl veya üç yıl olabilir.

2. kez mükerrirlere özgü infaz rejimi hesaplama alanında ise 7550 sayılı Kanun köklü bir değişiklik getirdi. Önceki düzenlemede ikinci kez mükerrir hükümlüler cezalarının tamamını cezaevinde çekiyor ve koşullu salıverilmeden yararlanamıyordu. Yeni düzenleme ile ikinci kez mükerrirlerde süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı 3/4 olarak uygulanır ve bu kişiler açık ceza infaz kurumuna ayrılabilir.

İçtimalı (Birden Fazla Cezada) İnfaz Hesaplama

Bir kişi hakkında verilen her ceza diğerinden bağımsızdır ve varlığını ayrı ayrı korur. Ancak birden fazla kesinleşmiş hüküm bulunması halinde içtimalı infaz hesaplama için mahkemeden bir toplama (içtima) kararı istenir (CGTİHK md. 99). Koşullu salıverilme süresi, bu toplam ceza üzerinden ve her suça uygulanan oran dikkate alınarak belirlenir.

Hapis cezası infaz hesaplama sırasında farklı oranlara tabi suçlar varsa her ceza için ilgili oran ayrı uygulanır ve bulunan süreler toplanır. Bu nedenle birden fazla suçu olan dosyalarda hesap, tek suçlu dosyalara göre daha ayrıntılı bir değerlendirme gerektirir.

Çocuk Hükümlülerde İnfaz Hesaplama

Suç tarihinde 18 yaşından küçük olan hükümlüler için çocuk infaz hesaplama ayrı kurallara dayanır. Çocuk hükümlülerde genel koşullu salıverilme oranı 1/2, istisna suçlarda ise 2/3 olarak uygulanır. Çocuklar için 3/4 oranı uygulanmaz.

Koşullu salıverilme süresi hesaplanırken hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği bir gün, üç gün; 18 yaşını dolduruncaya kadar geçirdiği bir gün ise iki gün olarak dikkate alınır (CGTİHK Geçici md. 6/4). Bu durum, çocuk hükümlülerin yatar süresini belirgin biçimde kısaltabilir.

Suç Tarihinin İnfaz Hesaplamasındaki Önemi

Yeni infaz yasasına göre yatar hesaplama yapılırken belirleyici unsur, suçun hangi tarihte işlendiğidir. İnfaz hukukunda lehe kanun ilkesi geçerli olduğundan, hükümlünün durumuna en uygun düzenleme uygulanır. Bu nedenle infaz kanunu yatar hesaplama her dönem değişikliğinde farklı sonuç verebilir.

Güncel mevzuatı şekillendiren başlıca eşik tarihler şunlardır:

• 30.03.2020 — 7242 sayılı Kanun ile genel koşullu salıverilme oranının 1/2’ye indirilmesi
• 04.06.2025 — 7550 sayılı Kanun ile denetimli serbestlikte 1/10 ve en az beş gün şartının getirilmesi
• 25.12.2025 — 7571 sayılı Kanun (11. Yargı Paketi) ile geçici 10. maddedeki kapsam ve uygulama düzenlemeleri

Aynı ceza miktarı, suç tarihine göre farklı bir yatar süresi ortaya çıkarabilir. Bu yüzden güncel infaz hesaplama için suç tarihinin ve yürürlükteki düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Ceza Süresine Göre Örnek Yatar Tablosu

Aşağıdaki infaz hesaplama tablosu, adi suçlardan ceza alan ve tekerrür hükümlerine tabi olmayan yetişkin hükümlüler için örnek niteliği taşır. Tablo, suç tarihi 30.03.2020 sonrası olan dosyalar esas alınarak hazırlanmıştır.

Tablodaki süreler genel rejimi gösterir. Suç türü, tekerrür, mahsup edilecek tutukluluk süreleri ve özel infaz usulleri sonucu değiştirebilir. Net sonuç için suç tarihi, suç vasfı ve hükümlünün kişisel durumu birlikte değerlendirilmelidir.

Sonuç ve Genel Değerlendirme

İnfaz hesaplama; suç türü, ceza miktarı, suç tarihi ve hükümlünün kişisel durumu gibi pek çok değişkene bağlıdır. 7242, 7550 ve 7571 sayılı kanunlarla yapılan değişiklikler, suç tarihine göre farklı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmeli ve kesin sonuç için infaz savcılığının düzenlediği müddetname esas alınmalıdır. Sürelerin hatalı hesaplandığı düşünülüyorsa, ilgili kişi infaz hakimliğine itiraz edebilir.

İnfaz hukuku, sık değişen yasal düzenlemeler ve geçici maddeler nedeniyle dikkatli bir değerlendirme gerektirir. Süreçlerin doğru yönetilmesi, hak kaybı yaşanmaması açısından önemlidir. İnfaz hesaplama ve müddetnameye ilişkin sorularınız için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

İnfaz Hesaplama Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İnfaz hesaplama için hangi bilgiler gereklidir?

Doğru bir hesaplama için kesinleşmiş mahkeme kararı, işlenen suçun TCK maddesi, suç tarihi, hükümlünün doğum tarihi, ceza miktarı ile varsa tutukluluk veya gözaltı süreleri ve tekerrür kaydı gerekir. Bu bilgiler koşullu salıverilme oranını ve denetimli serbestlik süresini belirler.

Erken tahliye hesabı nasıl yapılır?

Erken tahliye, koşullu salıverilme süresinden denetimli serbestlik süresinin düşülmesiyle bulunur. İyi halli hükümlü, koşullu salıverilmesine bir yıl kala denetimli serbestlikten yararlanabilir. 04.06.2025 sonrası işlenen suçlarda bu sürenin en az onda biri ve en az beş günü cezaevinde geçirilmelidir.

3 yıl ceza alan ne kadar yatar?

Adi bir suçtan 3 yıl ceza alan ve tekerrür hükümlerine tabi olmayan yetişkin hükümlüde koşullu salıverilme süresi 1 yıl 6 aydır. Bu süreden bir yıllık denetimli serbestlik düşüldüğünde cezaevinde kalınacak süre yaklaşık altı ay olur. Bu sürenin bir kısmı açık kurumda geçirilebilir.

İnfaz hesaplaması ile müddetname aynı şey midir?

Müddetname, infaz savcılığının düzenlediği ve hükümlünün koşullu salıverilme ile bihakkın tahliye tarihlerini gösteren resmi belgedir. İnfaz hesaplama ise bu sürelerin önceden tahmini olarak belirlenmesidir. Bağlayıcı ve kesin sonuç, müddetname ile ortaya çıkar.