Türkiye son yıllarda; stratejik coğrafi konumu, büyüyen ekonomisi ve genç, dinamik iş gücü sayesinde yabancı yatırımcılar için son derece cazip bir yatırım merkezi haline gelmiştir. Bu doğrultuda yabancıların Türkiye’de şirket kurması, her geçen yıl artan bir eğilim göstermektedir.
Türk mevzuatı, yabancı yatırımcılara büyük ölçüde yerli yatırımcılarla eşit haklar tanımakta ve girişim süreçlerini kolaylaştırmaktadır. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, yabancılara Türk vatandaşlarıyla aynı hak ve yükümlülükleri tanıyarak, Türkiye’de şirket kurma sürecini hem hukuken hem de idari yönden sadeleştirmiştir.
Bu makalede, yabancıların şirket kurması 2025 itibarıyla geçerli güncel prosedürler, yabancıların Türkiye’de şirket kurması için gerekli belgeler, yasal şartlar, şirket türleri ve yatırım avantajları hukuki açıdan ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.
Yabancılar Türkiye’de Şirket Kurabilir Mi?
Evet, yabancılar Türkiye’de şirket kurabilir. Türk hukuk düzeni, yabancı yatırımcılara geniş kapsamlı bir serbestiyet tanımaktadır. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nun 3. maddesi (a) bendinin 2. fıkrası, açıkça “Yabancı yatırımcılar yerli yatırımcılarla eşit muameleye tabidir.” hükmünü içermektedir. Bu düzenleme uyarınca, yabancıların Türkiye’de şirket kurması veya mevcut şirketlere ortak olması bakımından Türk vatandaşlarıyla aynı hukuki muamele uygulanmaktadır.
Dolayısıyla, yabancıların şirket kurması 2025 yılı itibarıyla da herhangi bir ek sınırlamaya tabi değildir. Ancak, MİLLİ GÜVENLİK, KAMU DÜZENİ VEYA STRATEJİK ÖNEME SAHİP BAZI SEKTÖRLERDE (ÖRNEĞİN SAVUNMA SANAYİ, ENERJİ VEYA YAYINCILIK GİBİ ALANLARDA) ÖZEL İZİN VEYA ÖN ONAY GEREKTİREN İSTİSNALAR BULUNMAKTADIR.
Sonuç olarak, yabancı yatırımcılar Türk Ticaret Kanunu kapsamında düzenlenen tüm şirket türlerini kurabilir. En yaygın tercihlerden biri yabancıların limited şirket kurması olup bu tür şirketler sermaye yapısı ve yönetim kolaylığı açısından yabancılar tarafından sıkça tercih edilmektedir.
Yabancıların Şirket Kurma Prosedürü
Yabancı yatırımcıların Türkiye’de şirket kurma prosedürü, esas itibarıyla Türk vatandaşlarının izlediği kuruluş süreciyle paralellik göstermektedir. Nitekim 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu hükümleri uyarınca, yabancı gerçek veya tüzel kişiler Türkiye’de ticari faaliyette bulunma ve şirket kurma hakkına sahiptir.
2025 yılı itibarıyla, şirket kuruluş işlemleri MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) üzerinden tamamen dijital ortamda gerçekleştirilebilmekte olup bu durum özellikle yurt dışında bulunan yabancı yatırımcılar açısından önemli bir kolaylık sağlamaktadır. Süreç, eksiksiz belgelerin temini ve doğru beyanlarla GENELLİKLE 1 İLA 2 HAFTA içerisinde tamamlanabilmektedir.
Aşağıda, yabancıların Türkiye’de şirket kurma sürecinde izlemeleri gereken temel adımlar ayrıntılı şekilde açıklanmıştır:
ŞİRKET TÜRÜNÜN BELİRLENMESİ: Öncelikle şirket türünün belirlenmesi gerekmektedir. Türkiye’de en sık tercih edilen şirket türleri limited şirket ve anonim şirkettir. Yabancı yatırımcı, faaliyet alanı, sermaye yapısı ve ortaklık planına göre en uygun şirket türünü belirlemelidir.
ŞİRKET SÖZLEŞMESİNİN HAZIRLANMASI: Şirket ana sözleşmesi, Türk Ticaret Kanunu’nun 575. ve devamı maddelerine uygun biçimde hazırlanmalıdır. Sözleşmenin içeriğinde; ticaret unvanı, faaliyet konusu, sermaye yapısı, ortakların pay oranları ve şirket merkezi açıkça belirtilmelidir. Bu sözleşme, noter onayından geçirilerek resmiyet kazanır.
SERMAYE BELİRLENMESİ: Eğer kurulacak şirket türü sermaye şirketlerinden biri ise bu unsurun da belirlenmesi önem arz etmektedir. Örneğin 2025 yılı için Limited şirket kurmak isteyen birisi için asgari sermaye tutarı 10.000 TL olarak belirlenmiştir. Ancak uygulamada, hem ticari itibarı güçlendirmek hem de ilerideki büyüme planlarını desteklemek amacıyla daha yüksek bir sermaye ile kurulması tavsiye edilmektedir. Potansiyel vergi numarası edinen şirket sermayesinin belirli bir kısmını Rekabet Kurumu’nun banka hesabına yatırmalıdır.
TİCARET SİCİLİNE TESCİL: Bir şirketin en önemli unsurlarından birisi de tabi ki tescildir. Ticaret siciline tescil şirketin merkezinin bulunduğu ilin Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne başvuru yapılır. Başvuru esnasında gerekli tüm belgelerin eksiksiz sunulması gerekmektedir. Sicil tesciliyle birlikte şirket tüzel kişilik kazanır ve ticari faaliyete başlama yetkisini elde eder. Tabi ki tecilin ardından 10 gün içerisinde Ticaret Sicil Müdürlüğü Ticaret Sicil Gazetesi’nde şirketin kuruluşunu ilan ettirmelidir. Bunun akabinde şirket ile ilgili yasal defterlerin de usulüne uygun olarak tasdik ettirilmesi gerekmektedir.
VERGİ DAİRESİ İŞLEMLERİ: Tescil işleminin ardından, şirketin bağlı olacağı vergi dairesine kayıt yaptırılarak vergi kimlik numarası alınır. Bu aşama, hem gelir vergisi hem de katma değer vergisi yönünden yükümlülüklerin doğması açısından önemlidir.
İMZA SİRKÜLERİNİN DÜZENLENMESİ: Şirket ticaret siciline tescil edildikten sonra, şirketi temsile yetkili kişilerin imza örneklerini içeren imza sirküleri hazırlanır. Bu belge, şirket adına kimlerin imza atabileceğini resmî olarak gösterir ve noter ya da Ticaret Sicil Müdürlüğü huzurunda düzenlenir. Yetkililer kimliklerini ibraz ederek imzalarını atar. İmza sirküleri; banka, vergi dairesi, SGK, gümrük ve kamu ihalelerinde zorunlu olarak ibraz edilir. Yabancı yetkililer için pasaport ve yeminli tercümeli vekâletname eklenmesi gerekir. Şirketin resmî imza yetkisini kanıtlayan en önemli belgedir.
BAZI DOKÜMANLARIN E-TUYS SİSTEMİNE AKTARILMASI: e-TUYS, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yabancı sermayeli şirketleri izlemek için geliştirdiği dijital platformdur. Türkiye’deki yabancı ortaklı şirketler, kuruluş sonrası sisteme belirli bilgi formlarını yüklemekle yükümlüdür:
- Faaliyet Bilgi Formu: Şirketin yıllık faaliyet ve ekonomik verileri.
- Sermaye Bilgi Formu: Yabancı sermaye girişleri ve ödeme detayları.
- Hisse Devri Bilgi Formu: Ortaklık yapısındaki değişiklikler. Bu bildirimler şirketin e-TUYS yetkilisi tarafından elektronik ortamda yapılır. Bildirimlerin zamanında ve doğru yapılmaması hâlinde idari yaptırım riski bulunur.
ÇALIŞMA İZNİ BAŞVURUSU (GEREKTİĞİ TAKDİRDE): Şirket ortağının veya yöneticisinin Türkiye’de aktif olarak görev yapması planlanıyorsa, yabancıların şirket kurması çalışma izni kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvuru yapılması gerekir. Bu izin, hem yabancı ortağın ülkede ikamet edebilmesini hem de fiilen çalışma faaliyetinde bulunabilmesini sağlar.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU (SGK) KAYDI: Şirketin tescil ve vergi işlemleri tamamlandıktan sonra, çalışan personelin istihdamına bağlı olarak SGK işyeri kaydı yapılmalıdır. Bu kayıt, yasal işveren yükümlülüklerinin yerine getirilmesi açısından zorunludur.
Sonuç olarak, yabancıların şirket kurması 2025 yılı itibarıyla tamamen dijitalleşmiş ve bürokratik süreçleri sadeleştirilmiş bir yapıya kavuşmuştur. Doğru belgelerle ilerlenen bir başvuru, genellikle kısa sürede tamamlanmakta ve yabancı yatırımcıların Türkiye’de ticari faaliyete başlaması pratik biçimde mümkün olmaktadır.
Yabancıların Türkiye'de Şirket Kurması İçin Gerekli Belgeler
Yabancıların Türkiye’de şirket kurması için gerekli belgeler, yatırımcının gerçek kişi veya tüzel kişi olmasına göre değişmektedir. Ancak genel olarak aşağıdaki belgeler talep edilmektedir:
Yabancı yatırımcının pasaport fotokopisi (noter onaylı ve yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmiş olmalıdır),
Yabancı yatırımcı tüzel kişiyse, faaliyet belgesi ve imza sirküleri,
Şirket sözleşmesi (noter tasdikli),
Şirket adresini gösteren kira kontratı veya tapu örneği,
Sermayenin yatırıldığına ilişkin banka dekontu (kuruluş öncesi blokaj gerektiren durumlarda),
Yetkili kişilerin imza beyannameleri,
Potansiyel vergi numarası.
Bu belgelerle yabancıların Türkiye’de şirket kurması için gerekli belgeler eksiksiz sunulduğunda, kuruluş işlemleri kısa sürede tamamlanabilir. Özellikle 2025 itibarıyla e-imza sisteminin yaygınlaşması, belge hazırlama ve tescil süresini kısaltmıştır.
Yabancıların Türkiye'de Şirket Kurması İçin Şartlar Neler?
Yabancıların Türkiye’de şirket kurma şartları, Türk yatırımcılarla aynıdır. Yani Türkiye’de şirket kurmak için vatandaşlık şartı aranmaz. Ancak belirli durumlarda ek şartlar gündeme gelebilir.
Başlıca şartlar şunlardır:
1-Yabancı yatırımcının yasal olarak Türkiye’de bulunması (veya vekil aracılığıyla işlemleri yürütmesi),
2- Şirket adresinin Türkiye sınırları içinde olması,
3- Şirketin faaliyet konusunun Türk mevzuatına uygun olması,
4- Sermayenin Türk Lirası veya döviz cinsinden taahhüt edilmesi,
5- Ortaklık yapısının ve hisse oranlarının açıkça belirtilmesi,
6-Gerekli durumlarda çalışma izni alınması (örneğin ortak aktif olarak çalışacaksa).
Bu kapsamda, yabancıların Türkiye’de şirket kurma şartları oldukça elverişlidir. Türkiye, yatırım dostu mevzuatı sayesinde yabancı girişimcilerin bürokratik engellere takılmadan ticari faaliyete başlamasını kolaylaştırmaktadır.
Yabancıların Limited Şirket Kurması
Yabancıların limited şirket kurması, Türkiye’de en sık tercih edilen yöntemdir. Çünkü bu tür şirketler düşük sermaye gereksinimi, esnek yönetim yapısı ve kolay kuruluş prosedürü sayesinde öne çıkmaktadırlar.
Limited şirket 50 ortağa kadar kurulabileceği gibi yalnızca tek ortakla da kurulabilir. Bu durum, tek kişilik yabancı yatırımcıların Türkiye’de şirket kurmasını oldukça pratik hale getirir.
Yabancıların limited şirket kurması için gereken minimum sermaye 10.000 TL’dir. Şirketin kuruluşunda en az bir müdür atanmalıdır; bu kişi yabancı uyruklu olabilir ancak Türkiye’de ikamet etmesi zorunlu değildir.
Ancak yabancı ortak, Türkiye’de aktif olarak çalışmak istiyorsa çalışma izni alınmalıdır. Aksi halde yalnızca ortak olarak pasif gelir elde edebilir.
Limited şirket, ticaret siciline tescil edildikten sonra tüzel kişilik kazanır. Kuruluşun ardından vergi dairesi ve SGK işlemleri yapılır. Ayrıca şirketin faaliyet alanına göre ilgili kurumlara ek bildirimler gerekebilir (örneğin gıda, turizm veya sağlık sektöründe).
Yabancıların Şahıs Şirketi Kurması
Tercih edilen bir diğer seçenek ise yabancıların Türkiye’de şahıs firması kurmasıdır. Ne var ki şahıs şirketi, genellikle küçük ölçekli girişimlerde veya serbest meslek faaliyetlerinde tercih edilir. Ancak burada önemli bir fark vardır: TÜRKİYE’DE OTURMA İZNİ OLMAYAN BİR YABANCININ ŞAHIS ŞİRKETİ KURABİLMESİ MÜMKÜN DEĞİLDİR.
Dolayısıyla, yabancıların şahıs firması kurması için öncelikle ikamet izni alınması gerekir. Bu izin, yatırımın büyüklüğüne veya faaliyet alanına göre kısa ya da uzun süreli olabilir.
Şahıs şirketlerinde kuruluş prosedürü limited şirketlere göre daha basittir. Vergi dairesine kayıt, faaliyet belgesi ve imza beyannamesiyle kuruluş tamamlanabilir. Ancak şahıs şirketi sahipleri şirket borçlarından şahsen sorumlu oldukları için genellikle daha çok küçük işletmeler için uygun bulunmaktadır.
Yabancıların Türkiye’de Şirket Kurmasının Avantajları
Yabancıların Türkiye’de şirket kurmasının avantajları hem ekonomik hem hukuki açıdan oldukça fazladır. Bilindiği üzere Türkiye coğrafik olarak Avrupa ve Asya arasında stratejik bir köprü konumundadır. Bu nedenle yabancı yatırımcılar hem Avrupa pazarına hem Orta Doğu ve Kuzey Afrika’ya erişim sağlayabilir.
Başlıca sayılabilecek avantajlar şunlardır:
Eşit muamele ilkesi: Yabancı yatırımcılar, Türk yatırımcılarla aynı haklara sahiptir.
Vergi teşvikleri: Organize sanayi bölgelerinde veya belirli sektörlerde yatırım yapan yabancılar vergi indirimlerinden yararlanabilir.
Düşük kuruluş maliyetleri: Özellikle limited şirketlerde düşük sermaye ile faaliyete başlanabilir.
Serbest para transferi: Kar payı, temettü veya sermaye transferi serbesttir.
Çalışma izni kolaylıkları: Şirket sahibi veya ortağı olan yabancılar, yabancıların şirket kurması çalışma izni kapsamında daha hızlı işlem görebilir.
Gayrimenkul edinme hakkı: Şirket üzerinden gayrimenkul satın almak mümkündür.
Yabancıların şirket satın alması imkânı: Türkiye’de mevcut bir şirketi devralarak ticari faaliyete başlamak mümkündür. Bu, sıfırdan kuruluş sürecine göre daha hızlıdır.
Görüldüğü üzere tüm bu avantajlar, yabancıların şirket kurması 2025 yılında da Türkiye’yi yatırım açısından cazip kılmaktadır. Gerek hizmet sektöründe gerekse sanayi alanında Türkiye, yabancı girişimciler için yüksek potansiyel taşımaktadır.
Sonuç
Özetle, yabancıların Türkiye’de şirket kurması, Türk hukuk sisteminin sağladığı kolaylıklar sayesinde oldukça basit ve hızlı bir süreçtir. 4875 sayılı Kanun ile yabancı yatırımcılar, yerli yatırımcılarla eşit haklara sahip olmuş; böylece Türkiye, doğrudan yabancı yatırımlar açısından istikrarlı bir ortam yaratmıştır.
İster limited şirket, ister şahıs firması isterse diğer şirket türleri olsun, doğru belgeler ve hukuki danışmanlıkla yabancı yatırımcılar kısa sürede ticari faaliyetlerine başlayabilir.
2025 itibarıyla Türkiye, yalnızca ekonomik fırsatlarıyla değil; aynı zamanda hukuki güvenilirliğiyle de yabancı yatırımcılar için bölgesel bir merkez haline gelmiştir.
Minval Hukuk & Danışmanlık Bürosu Sigorta Hukuku(Trafik ve İş Kazaları), İş Hukuku, Kamulaştırma ve İstimlak, Tazminat Hukuku, Ölüm ve Yaralamalı Trafik Kazalarından Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat Davaları, Yangın Sigortaları, Dask Sigortası, İşveren Mali Sorumluluk Sigortaları, Araç Değer Kaybı ve Araç Hasar Bedeli Davaları ile Vatandaşlık Hukuku ve Nüfus Davaları, Göç Davaları, SGK’nın karşılamadığı akıllı ilaç bedellerinin ödenmesi ve ücretsiz temin edilmesi ile ilgili davalar üzerine yoğunlaşmış ve bu alanların her birinde yüzlerce danışanın haklarını ilgili kişi ve kurumlar nezdinde çözüme kavuşturmuştur. Minval Hukuk Bürosunun Kurucu ortaklarının çeşitli site ve dergilerde yayınladığı onlarca makalenin yanında basılan “Sigorta Hukuku ve Tahkim Uygulamaları” adlı bir kitabı da bulunmaktadır.
2 Comments